پیوندها
ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت]
صفحه اصلی > تاریخچه علوم فضایی > تاریخچه علوم فضایی در دنیا 

تاریخچه علوم فضایی

تاریخچه فضایی

دانشمندان نظریه پرداز در زمینه فضایی

مصری ها و بابلی ها (۴۰۰۰ سال قبل) با مشاهدات آسمانی خود توانستند اقدام به ایجاد یک تقویم جهت کنترل کشاورزی و جداولی جهت پیش بینی خسوف و نمایش اثرات حرکت خورشید و سیارات بر روی زندگی انسانها کنند (Astrology).

اما یونانی ها رویکرد دیگری نسبت به آسمان اتخاذ کردند و ترجیح دادند از تئوری های فیزیکی در تحلیل های خود استفاده کنند و این علم را  Astronomy (علم افلاک) نامیدند.

ارسطو

زمین در مرکز جهانارسطو (Aristotle 322-384 B.C) یونانی اقدام به ساخت یک مدل مکانیکی پیچیده از جهان نمود و همچنین قوانین جامعی که بیانگر تغییرات در اجسام بود (مانند حرکت اجسام) ابدا نمود. 

یونانیان با مشاهدات علمی آسمان، اوج کمال را دیدند. چون دایره شکل متقارنی است، حدس زدند که مسیر اجرام سماوی باید دایره باشد و چون در نظر آن ها خداوند باید زمین را مرکز جهان در نظر می داشته، بنابراین روزانه تمام اجرام سماوی یک دور به دور زمین می چرخند و زمین را مرکز جهان در نظر گرفتند.

کوپرنیکنیکولاس کوپرنیک (Nicolaus Copernicus 1473-1543) فرض کرد که زمین حول محور خود می چرخد و سالی یک بارتوصیف خورشید محور از جهان بدور خورشید دوران می کند. (اولین توصیف خورشید محور از جهان Heliocentric).

تیکو بقاه (Tycho Brahe 1546-1601) سعی کرد بهترین ابزار رصد در زمان خود را فراهم آورد و آن ها را در بیشترین دقت ممکن تنظیم نمود و توانست انقلابی در زمینه ستاره شناسی مبنی بر مشاهده ایجاد کند. او توانست برای اولین بار در تاریخ بشریت یک نواختر (Nova) را در سال ۱۵۷۲ رصد کند و تشخیص دهد که این پدیده در فاصله ای بسیار دورتر از ما اتفاق افتاده. در سال ۱۵۷۷ یک ستاره دنباله دار را رصد نمود و تعیین کرد که مسیر این جسم، مسیر سیارات دیگر را قطع می کند. با همه این تحولاتی که ایجاد نمود، بقاه تئوری کپرنیک را نپذیرفت. شاید دلیل این امر ضعف او در ریاضیات بود.

کپلر

یوهان کپلر (Johannes Kepler 1571-1630) در علوم ریاضی توانمند بود و کمبودهای بقاه را در این زمینه نداشت. در سن ۲۵ سالگی کتابی با عنوان «معمای کیهانی» منتشر نمود و در آن مدل خدایی جهان را ارائه کرد. ولی بدلیل عدم اقبال دانشمندان آن دوره به تئوری او، در سال ۱۶۰۰ شروع به کار در کنار بقاه نمود. این همکاری چندان ادامه نداشت چرا که بقاه در سن کم فوت نمود. پیش از فوت بقاه، در چالشی که بین این دو صاحب نظر در مورد مدار مریخ صورت گرفت، کپلر به این نتیجه رسید که مدار مریخ دایره نیست، و در تلاش برای تطبیق دادن شکل هندسی دیگری با نتایج رصدهای بقاه، به این نتیجه رسید که مدار مریخ بیضی است. بنابراین مریخ در مداری بیضوی به دور خورشید می چرخید ولی خورشید در مرکز بیضی قرار نداشت بلکه در نقطه ای به نام کانون قرار داشت.

قوانین مشهور کپلر

قانون اول: مدار هر سیاره یک بیضی است که خورشید در کانون آن قرار دارد. (۱۶۰۹)

قانون اول کپلر

 

قانون دوم: خط واصل هر سیاره به خورشید، در زمانهای مساوی، مساحت های مساوی را جاروب می کند. (۱۶۰۹)

قانون دوم کپلر 

اثبات هندسی قانون دوم کپلر توسط نیوتن:

اثبات قانون دوم کپلر توسط نیوتن

 

قانون سوم: مربع پریود هر سیاره متناسب است با مکعب مسافت متوسط آن از خورشید. (۱۶۱۹)

قانون سوم کپلر

 

گالیلهتا آن زمان، پیشرفت بشر بسیار برجسته بود ولی کماکان قیود ابزار رصد وجود داشت. گالیلیو گالیله ((Galileo Galilei (1564-1642) با استفاده از تلسکوپ (که قادر بود تا ۲۰ برابر اجسام را بزرگنمایی کند) اقدام به رصد ماه، سیارات و ستارگان نمود. یافته های گالیله از این قرار است:
- مریخ دارای ۴ قمر می باشد.
- ونوس به دور خورشید می چرخد، نه به دور زمین.
- چون تلسکوپ او نتوانست ستارگان را بزرگ نمایی کند، پس نظریه کپرنیک را تایید کرد که آن ها بسیار دورند.
- او نظریه غلط ارسطو را که اجسام سنگینتر و بزرگتر زودتر از ارتفاع برابر به زمین می رسند رد کرد و ثابت کرد که تمام اجسام با یک سرعت سقوط می کنند (بدون در نظر گرفتن اثرات هوا).
- قانون نسبیت گالیله (که با قانون نسبیت انیشتین فرق دارد) که در واقع بیانگر سرعت نسبی دو جسم و بحث در مورد حرکت در دستگاه های مختصات متحرک و ثابت می باشد. 

اسحاق نیوتن ((Isaac Newton (1642-1727) انسانی زیرک، فیلسوف طبیعت محور و ریاضی دانی عالی بود. او در سال ۱۶۶۵ حساب دیفرانسیل و انتگرال را ابداع نمود. بعد از تلاش های چشم گیر گالیله، نیوتن ۳ قانون حرکت مشهور خود و اصل گرانش جهانی را با عنوان «اصول ریاضی فلسفه طبیعت» در سال ۱۶۸۷ ارائه داد. 

نیوتن

سه قانون حرکت نیوتن

قانون اول:
قانون اول نیوتن 

قانون دوم:
 

قانون سوم:
 


قانون جاذبه جهانی نیوتن

 

 

جدال بین کشورهای بزرگ برای پرتاب اولین فضاپیما

  • کپلر با استفاده از جادو و در تصوراتش به ماه پرواز کرد.
  • ژول ورن در کتاب «از زمین تا ماه» با پرتاب یک توپِ توپخانه که بسیار قوی بود شخصیت اول خود را به ماه فرستاد.
  • اما همگان می دانند که برای پرتاب یک فضا پیما به فضا، یک وسیله پر انرژی لازم است که بتواند از اتمسفر و گرانش زمین فرار کند. نام این وسیله به مرور زمان راکت نامیده شد.
  • اولین استفاده نظامی از راکت ها در چین بود که در آن «شین تارتار» برای دفاع از «کِی فنگ فو» اقدام به پرتاب راکت به مغول ها نمود.
  • در اوایل قرن نوزدهم، ویلیام کانگرِو (William Congreve) که یک سرهنگ انگلیسی و متخصص تجهیزات نظامی بود،راکت کانگرِوراکتهای آتش زا را که بر پایه مدل های بدست آمده از هند بود، ساخت.
  • در جنگ ناپلئون سپاه انگلیس نزدیک به ۲۰۰ فروند از این موشک را استفاده نمود.
  • یکی از اولین افرادی که در زمینه فضاپیماهایی که توسط راکت پرواز می کنند، تحقیق کرد کنستانتین سیولکوفسکی (Konstantin E. Tsiolkovsky) بود. او در سال ۱۸۸۰ اقدام به محاسبه سرعت لازم برای پرواز به فراتر از اتمسفر نمود. او پیشنهاد کرد که سوختن ترکیب هیدروژن مایع و اکسیژن مایع می تواند کارایی راکت های را افزایش دهد.
  • فعالیت های عالی سیولوفسکی موجب شد که شوروی در ۱۹۲۴ اقدام به ایجاد سازمانی جهت پرداختن به مشکلات راکت نماید.
  • در مقابل، ایالات متحده آمریکا، با تاخیر بسیار در سال ۱۹۲۶ توسط رابرت گودارد (Robert H. Goddard) اولین موشک خود را با سوخت مایع با موفقیت پرتاب کرد ولی نتوانست از دولت بودجه برای ادامه تحقیقاتش بگیرد. او بر این باور بود که یک راکت پرتوان می تواند به ماه یا مریخ سفر کند.
  • فعالیت های کاملا متفاوت در آلمان در جریان بود. هارمن اَبرت (Harmann J. Oberth) در زمینه تئوری های ریاضی حاکم بر پروازهای فضایی تحقیق نمود و کتاب او «استفاده راکت در فضای بین سیاره ای» چاپ شده در ۱۹۲۳ عاملی برای رشد علوم مربوط به راکت در آلمان شد.
  • V2 در بین سال ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۰ انجمن های علمی متعددی در این زمینه تشکیل شد.
  • دولت آلمان این انجمن های علمی را مورد حمایت قرار داد که دلیل این همایت، عهدنامه ورسِیل (Treaty of Versailles) بود که منجر به پایان جنگ جهانی شده بود.
  • بعد از اینکه آدولف هیتلر در آلمان در ۱۹۳۳ به قدرت رسید، آلمانی ها از راکت به عنوان وسیله ای برای رساندن کلاهک به مسافت های دور، بدون زیر پا گذاشتن عهدنامه ورسیل، استفاده کردند.
  • ورنر فون برآن (Wernher von Braun) که یکی از اعضای یکی از آن انجمن های علمی بود، به سرعت در این علم پیشرفت نمود و تحقیقات او به V2 منتهی شد که اولین موشک بالستیک بود. ولی هدف قایی فون برآن ساختن وسیله ای برای پرواز بین سیاره ای بود.
  • اوج تحقیقات فون برآن راکت ماه نورد Saturn V بود که در پروژه آپولو در آمریکا مورد استفاده قرار گرفت.

    Apollo_17 

  • آلمان ها بیش از ۲۰۰۰ مورد از راکت V2 را که دارای کلاهک یک تنی بود را در جنگ جهانی دوم پرتاب کردند.
  • در اواخر جنگ جهانی دوم، متفقین اقدام به کشف و جلب نیروهای متخصص آلمان نمودند. فون برآن و تیمش (به همراه تمام یادداشت های تحقیقاتیشان) در حالی که فرار می کردند، توسط آمریکایی ها شناسایی و به آمریکا برده شدند. روسیه نیز تعداد زیادی از این متخصصین راکت (هسته اصلی تحقیقات آلمان) را به روسیه برد که فعالیت های آن ها منتهی ایجاد اسپوتنیک شد.
  • در حدود سال ۱۹۵۰، تفاوت بین هواپیما و راکت به عنوان پدیده های متفاوت مشخص تر شد.
  • رقابت ها آغاز شد. آمریکا با پرواز هواپیما های مطالعاتی به مرزهای بالایی اتمسفر، اقدام به کشف این محدوده نمود. NACA هواپیماهای X-1 و X-2 فرستاد و آن ها را Spaceplane نامید. X-15 توانست در سال ۱۹۵۹ از ماخ ۸ فراتر رود.

    X-15

  • روسیه در این رقابت بسیار جلوتر بود. هنگامی که آمریکایی ها غرق در توهم پیشی در تکنولوژی فضایی بودند، روس ها اولین ماهواره بدون سرنشین خود (Sputnik 1) را به فضا فرستادند که باعث تحیر آمریکایی ها شد.
  • یک ماه بعد، روسیه (Sputnik 2) را به فضا فرستاد که حامل یک سگ بود که اولین موجود زنده زمینی در فضا بود.
  • در این بازه، آمریکا با بیچارگی تلاش کرد که ماهواره خود را در مدار به گردش در آورد. که در اولین تلاش (۶ دسامبر ۱۹۵۷) تصمیم به پرتاب Vanguard گرفت که در ایستگاه پرتاب منفجر شد. فون برآن و تیمش از سال ۱۹۵۰ بر روی این پروژه در حال تحقیق بودند.
  • اولین ماهواره آمریکا در ۳۱ ژانویه ۱۹۵۸ با نام Explorer 1 با موفقیت پرتاب شد.

اسپوتنیک 1 Vanguard Explorer 1
از راست: اسپوتنیک-۱ (Sputnik1)، ونگارد (Vanguard) و اکسپلورر-۱ (Explorer1)

  • در اکتبر ۱۹۵۹ روس ها با کاوشگر Luna 3 اولین عکس از ناحیه تاریک ماه گرفتند که موجب شگفتی جهان شد.
  • آمریکا اقدام به ایجاد NASA نمود تا به صورت متمرکز در راستای تحقیقات فضایی حرکت نماید. در این راستا در ۱۹۵۸، ۹۰ میلیون دلار به این مجموعه اختصاص پیدا کرد. در این دوران به دستور رئیس جمهور وقت آمریکا (آیزن هاور) گروه فضانوردان Mercury تشکیل شد.
  • کپسول بدون سرنشین Mercury-Atlas 1 در ۲۹ جولای ۱۹۶۰ پرتاب شد و یک دقیقه بعد از پرتاب، منفجر شد.
  • Mercury-Redstone 1 نیز در ۲۱ نوامبر ۱۹۶۰ در حد ۱۰ سانتی متر از محل پرتاب بلند شد و موتور آن خاموش شد و بر روی ساختمان پرتاب برگشت.
  • ولی تلاش ناسا در ۲۱ ژانویه ۱۹۶۱ جواب داد و Mercury-Redstone 2 به سلامتی پرتاب شد و شامپانزه ای را در ارتفاع زیرمداری (Suborbital) قرار داد.
  • روسیه با حرکت بعد خود بار دیگر دنیا را مبهوت کرد. در ۱۲ آوریل ۱۹۶۱، سرگرد یوری گاگارین (Yuri A. Gagarin) دور زمین را با Vostok I طی کرد.
  • باز هم در ۷ آگوست ۱۹۶۱ فضانورد روسی Gherman S. Titov توانست یک روز تمام در فضا مانده و ۱۷ دور دور زمین بچرخد.
  • آمریکا بالاخره در ۲۰ فوریه ۱۹۶۲ توانست یک فضانورد با نام John H. Glenn (فرزند) را در مدار قرار داد ولی به دلیل نقص فنی او فقط توانست ۳ دور دورِ زمین بچرخد.
  • همیشه روسیه در قرار دادن فضانوردان در مدار و همچنین زمان استقرار آن ها در مدار، از آمریکا برتر بود. بنظر می رسید که همیشه روسه چند هفته یا چند ماه از آمریکا در انجام ماموریت های فضایی پیشی می گرفت.
  • ولی آمریکا در مباحث ارتباطات در چندین مورد توانست جزو اولین ها باشد. مانند ماهواره های Echo 1 و Telstar که جزو پیشروها بودند.
  • ماموریت آپولو که به منظور قرار دادن یک آمریکایی در ماه مطرح شده بود، راهی برای پیشی گرفتن از روسیه بود و موجب می شد که این جنگ سرد به نفع آمریکا رقم بخورد. در ۱۹۶۳، پروژه آپولو دو سوم بودجه اختصاص یافته به تحقیقات فضایی را به خود اختصاص داد. به شکلی که رئیس جمهور قبلی آمریکا (آیزن هاور) برای نقد رئیس جمهور وقت آمریکا (کندی) گفت: «هر کس که ۴۰ میلیارد دلار برای یک مسابقه، جهت رسیدن به ماه و جلب نظر جهانی خرج کند، یک دیوانه است».
  • در ۲۰ جولای ۱۹۶۹ فضانوردان نیل آرمسترانگ و باز آلدرین اولین قدم ها بودند که بر ماه نهاده شدند.
  • از سال ۱۹۷۵ فضا تبدیل به یک محل اجتماع بین المللی شد. در پروزه Apollo-Soyuz که یک مظهر آشتی بین روسیه و آمریکا، اولین قدم های مشترک جهت اکتشافات فضایی برداشته شد.
  • آمریکا چالش جدیدی را شروع کرد که آن، ساخت شاتل بود. ولی روسیه جهت دیگری را اتخاذ کرد که آن، ساختن یک ایستگاه فضایی بود و منتهی به ایستگاه فضایی میر شد.
  • در ۱۹ آوریل ۱۹۷۵، پرتاب اولین ماهواره هند با نام «آریابهاتا» (Aryabhata) توسط روسیه انجام شد. ماموریت این فضاپیما، فیزیک سماوی بود. وزن این فضاپیما ۳۶۰ کیلوگرم بوده و در مدار بیضی با ارتفاع حضیض ۵۶۸ کیلومتر و ارتفاع اوج ۶۱۱ کیلومتر از زمین قرار گرفت.
  • در ۳۱ می ۱۹۷۵ سازمان فضایی اروپا تاسیس شد. مرکز این سازمان در پاریس فرانسه است.
لوگوی سازمان فضایی اروپا
  • در ۱۷ جولای ۱۹۷۵ اولین فعالیت فضایی مشترک بین آمریکا و شوروی و آخرین پرواز فضاپیمای آپولو در پروژه تست آپولو-سایوز صورت گرفت. هدف اصلی این پروژه، انجام یک حرکت نمادین سیاسی تنش زدایانه بود. این حرکت به عنوان پایان رقابت فضایی بین دو کشور مشخص گردید که از سال ۱۹۵۷ شروع شده بود.
  • این ماموریت شامل یک آزمایش علمی هماهنگ و مشترک بود. در این آزمایش آپولو یک خورشید گرفتگی مصنوعی و مهندسی شده ایجاد نمود تا شرایط برای عکس برداری سایوز از کرونا (حلقه نور دور خورشید) فراهم شود. این همکاری مبدا توسعه فعالیت های فضایی مشترک بین این دو کشور شد که بعدها منجر به فعالیت های دیگری نظیر برنامه شاتل-میر و ایستگاه فضایی میر گردید.
آپولو از نگاه سایوز در فضا
  • در ماه اوت ۱۹۷۵ پرتاب ماهواره COS-B به عنوان اولین ماموریت سازمان فضایی اروپا با هدف بررسی منابع اشعه گاما توسط راکت تور-دلتا (Thor-Delta) انجام شد. این ماهواره ۶ سال عملیاتی بود که ۴ سال بیش از حد انتظار در مدار به ماموریت خود ادامه داد. این ماهواره از این جهت بسیار موفق و ویژه بود که دارای هیچ تلسکوپ و تجهیزات علمی پیچیده ای نبود و فقط به سمت یک ستاره جهت می گرفت و میزان اشعه گامای ساطع شده از آن را اندازه گیری می کرد.
  
از راست: ماهواره آریابهاتا، ماهواره COS-B و ماهواره بر تور-دلتا
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۵، ماموریت وایکینگ ۲ (Viking 2): ماموریت وایکینگ ۲ بخشی از برنامه وایکینگ آمریکا برای ارسال فضاپیما به سیاره مریخ، و شامل دو بخش مدارگرد و کاوشگر بود. کاوشگر وایکینگ ۲ به مدت ۱۳۱۶ روز زمینی یا ۱۲۸۱ روز مریخی (سول) بر روی سطح مریخ عملیاتی بود که در ۱۱ آوریل ۱۹۸۰ در اثر خرابی باطری خاموش شد. مدارگرد وایکینگ ۲ تا ۲۵ ژوئیه ۱۹۷۸ عملیاتی بود و تقریبا ۱۶۰۰۰ عکس طی ۷۰۶ گردش بدور مریخ گرفت و به زمین ارسال کرد. این ماموریت توسط ناسا و با قراردادی که با شرکت JPL بسته شد، به انجام رسید.
فضاپیما روی سطح مریخ
  • ۲۰ ژوئیه ۱۹۷۶: کاوشگر وایکینگ ۱ (Viking 1) آمریکا، بر روی مریخ نشست و به عنوان اولین کاوشگری شناخته می شود  که بر روی سطح مریخ فرود آمده است. اطلاعات دقیق و بسیار جذاب در مورد این ماموریت در این آدرس (کلیک کنید) و گزارشی از فعالیت های ایالات متحده آمریکا در خصوص کاوش در مریخ در این کتاب الکترونیکی (کلیک کنید) موجود است.

وویجر

  • ۲۰ اوت ۱۹۷۷: کاوشگری با نام Voyager 2 توسط ناسا و با هدف مطالعه سیارات منظومه شمسی پرتاب شد. این کاوشگر ۱۶ روز قبل از دوقلوی خود یعنی Voyager 1 در مسیری طولانی تر برای رسیدن به مقصد سیاره مشتری و زحل پرتاب شد که این مسیر منجر به رویارویی بیشتر این کاوشگر با سیاره اورانوس و نپتون گردید. این کاوشگر تنها فضاپیمایی است که دو غول یخی (یعنی اورانوس و نپتون) را دیده است. ماموریت اصلی این کاوشگر در ۲ اکتبر ۱۹۸۹ پس از پایان شناسایی سیاره نپتون به انتها رسید که در مسیر انجام این ماموریت، کاوشگر Voyager 2 در سال ۱۹۸۶ از نزدیکی سیاره اورانوس، در سال ۱۹۸۱ از نزدیکی سیاره زحل و در سال ۱۹۷۹ از نزدیکی مریخ عبور کرد.
  • وویجردر ۵ سپتامبر ۱۹۷۷، کاوشگر Voyager 1 توسط ناسا پرتاب شد که یکی از اهداف این کاوشگر مطالعه دنیای خارج از منظومه شمسی بوده است. جالب اینکه بعد از گذشت ۳۹ سال از پرتاب Voyager 1 به فضا، این کاوشگر با استفاده از «شبکه مخابراتی اعماق فضا» هنوز با زمین در تماس است و فرامین معمول خود را دریافت کرده و داده ارسال می نماید. این کاوشگر با فاصله AU135 (معادل 2.02×1010 km یا تقریبا ۲۰ میلیارد کیلومتر) از خورشید به عنوان دورترین فضاپیما از زمین شناخته می شود (در ژوئن ۲۰۱۶). ماموریت اصلی این کاوشگر، انجام مانور Fly-by از نزدیکی سیاره مشتری و زحل بوده است. Planetary Flyby مانوری جذاب بوده و در جریان این مانور، یک فضاپیما با عبور از نزدیکی یک سیاره یا جرم آسمانی، تغییر مسیر و سرعت ناگهانی می دهد. اساسا این مانور به منظور صرفه جویی در سوخت، زمان و هزینه در نظر گرفته می شود.

تصاویر دریافتی از سیاره مشتری توسط Voyager 1

 

  • در ۲۹ سپتامبر ۱۹۷۷ ایستگاه فضایی مداری شوروی سابق با نام Salyut 6 به عنوان هشتمین بخش از برنامه Salyut در مدار قرار گرفت. در ۲۰ سپتامبر ۱۹۷۷ با راکت پروتون پرتاب شد و به عنوان اولین ایستگاه فضایی از نوع نسل دوم ایستگاه های فضایی است.

سالیوت

  • ناوستاردر ۲۲ فوریه ۱۹۷۸، ناوستار ۱، اولین ماهواره GPS (سامانه موقعیت یاب جهانی) توسط راکت اطلس اف (Atlas F) به مدار پرتاب شد. سامانه موقعیت یابی جهانی توسط دپارتمان دفاعی ایالات متحده آمریکا توسعه یافته و خدمات ناوبری در تمام آب و هوا را برای مصارف نظامی در سطح زمین، دریا و نیروی هوایی فراهم آورده است. پس از عملیاتی شدن این سامانه، به عنوان یک دارایی جدایی ناپذیر در کاربردهای متعدد غیر نظامی و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد که از آن جمله می توان به کاربردهای مسیریابی (در کشتی رانی، خلبانی و کوهنوردی)، ردیابی ناوگان های شرکت های بزرگ حمل و نقل، نقشه برداری و غیره اشاره نمود. مشخصات این ماهواره در جدول زیر آمده است.
    USA Nation
    Navigation Type / Application
    USAF Operator
    Rockwell Contractors
    ? Equipment
    3-Axis stabilized Configuration
    2 deployable solar arrays, batteries Power
    5 years Lifetime
    759 kg Mass
    20200 km × 20200 km, 63.0° Orbit
    Star-27 Propulsion
     

اسکای لب اسکای لب اسکای لب

  • در ۱۹ ژوئیه ۱۹۷۹، اسکای لب (Skylab) اولین ایستگاه فضایی آمریکا در مراتع کم جمعیت استرالیای غربی به زمین برخورد کرد.
  • ادامه دارد...